- Understand the significance of sacrifice in the context of duty and life.
- Analyze the character motivations and actions in the narrative.
- Evaluate the consequences of decisions made by the characters.
- Identify key themes such as loyalty, sacrifice, and the value of life.
- Discuss the moral lessons presented in the story.
spardhayaam-varam-tyaag-k..
Learning Objectives
TopRevision Notes & Summary
Topअध्याय: सन्निमित्ते वरं त्यागः
१. उदाहरणानुगुणम्
- अधोलिखितानां पदानां पदच्छेदं कुरुत्:
- यद्येवमस्मत्कुलोचितम्
- सत्त्वोत्कर्षेण
२. वाक्येषु रक्तवर्णीयपदानि
- उदाहरणम्:
- धन्यः अहम् स्वामिजीवितरक्षार्थं विनियुक्तः।
- भगवति ! न मे प्रयोजनं राज्येन जीवितेन वा।
३. निम्नलिखितपदानां सन्धिच्छेदं कुरुत
- शूद्रकोऽपि
- पुनर्भूपालेन
- महीपतिस्तस्मै
४. प्रश्ननिर्माणं कुरुत
- वीरवरो पत्नीं पुत्रं दुहितरञ्च प्राबोधयत्।
- राजा स्वप्रासादं प्राविशत्।
५. भावार्थ
- पदच्छेदः
- अन्वयः
६. श्लोकानां पदच्छेदम्
- धनानि जीवितञ्चैव परार्थे प्राज्ञ उत्सृजेत्।
- सन्निमित्ते वरं त्यागो विनाशे नियते सति।
७. शब्दार्थ
| शब्द | अर्थ | हिन्दी | English |
|---|---|---|---|
| आवासम् | गृहम् | घर | House |
| दुहितरम् | पुत्रीम् | बेटी को | Daughter |
| सत्त्वोत्कर्षेण | सत्त्वगुणस्य पराकाष्ठया | सत्त्वगुण की पराकाष्ठा से | By the excellence of purity |
८. कथायाः घटनानुसारं लिखत
- सर्वं दृष्ट्वा राजा शूद्रकः अपि सर्वस्वसमर्पणार्थं सिद्धः अभवत्।
- पितुः वार्तां श्रुत्वा शक्तिधरः प्रसन्नतया स्वस्य समर्पणार्थं सिद्धः अभवत्।
९. निष्कर्ष
- प्राज्ञः धनानि जीवितञ्च केभ्यः उत्सृजेत्।
- सन्निमित्ते वरं त्यागः श्रेष्ठः खलु।