• Understand the life and contributions of गोपबन्धु दास.
• Recognize the significance of his work in social service and education.
• Analyze the impact of his actions during the flood disaster in Odisha.
• Identify key events in his life that highlight his dedication to the nation.
• Discuss the importance of selfless service and its relevance in contemporary society.

चतुर्थः पाठः

प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः

विषयवस्तु

• जलप्लावपीडितानां साहाय्यार्थं शिक्षकाः छात्राश्च चर्चां कुर्वन्ति।
• ओडिशा-राज्यस्य केन्द्रापडा-जनपदे जलप्लावः सम्भूतः।
• जलप्लावेन वासगृहाणि नष्टानि, केचित् अस्वस्थाः चिकित्सालये मृत्युना सह युध्यन्ते।

गोपबन्धुः

• जन्म: सुआण्डो-ग्रामे, ओडिशा राज्ये।
• प्रसिद्ध समाजसेवकः, स्वतन्त्रतासङ्ग्रामिणः।
• सत्यवादि-वनविद्यालयस्य अध्यापकः।
• जलप्लावपीडितानां साहाय्यार्थं कार्ययोजना।

कार्य

1. स्वप्रदेशस्य स्वतन्त्रतासङ्ग्रामिणां नामानि सङ्गृह्य तेषु एकस्य सचित्रां संक्षिप्तजीवनीं लिखत।
2. जलप्लावपीडितानां साहाय्यार्थं स्वकीयाम् एकां कार्ययोजनां लिखत।

उदाहरणानि

• 'गतवान्' -> 'गतवती'
• 'प्राप्तवान्' -> 'प्राप्तवती'

शब्दार्थः

• स्वतन्त्रता-सेनानीः: Freedom fighter
• जलप्लावः: Flood
• नष्टानि: Destroyed
• सुस्वादूनि: Delicious food

भावार्थ

• स्वदेशभूमौ मम लीयतां तनुः, स्वदेशलोकास्तदनु प्रयान्तु नु।
• देशस्य स्वतन्त्रतानिमित्तं यत्र यत्र प्रतिबन्धकाः गर्ताः सन्ति, मम अस्थिभिः मांसैश्च परिपूर्णाः भवन्तु।