Question 1

कस्य संवादेन शुकसप्ततिः कथाग्रन्थे नीतिनिपुणता प्रदर्शिता अस्ति?

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: शुकसप्ततिः कथाग्रन्थे शुकस्य च सारिकायाः संवादेन नीतिनिपुणता प्रदर्शिता अस्ति।

Question 2

कस्मिन्काले बुद्धिमती व्याघ्रं दृष्ट्वा भयङ्करा इति व्याघ्रं पलाययति?

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: बुद्धिमती पुत्रद्वयेन सह पितुर्गृहं गच्छन्ती व्याघ्रं दृष्ट्वा भयङ्करा इति व्याघ्रं पलाययति।

Question 3

गलबद्धशृगालकः इत्यस्मिन् समासे कः समासः अस्ति?

Accepted Answer

Correct Option: B. Solution: गलबद्धशृगालकः इत्यस्मिन् बहुव्रीहिः समासः अस्ति, यः गले बद्धः शृगालः यस्य सः इति अर्थं दर्शयति।

Question 4

कः समासः 'प्रत्युत्पन्नमतिः' इत्यस्मिन् वाक्ये अस्ति?

Accepted Answer

Correct Option: C. Solution: 'प्रत्युत्पन्नमतिः' इत्यत्र बहुव्रीहिः समासः अस्ति, यः प्रत्युत्पन्ना मतिः यस्य सः इति अर्थं ददाति।

Question 5

व्याघ्रः कस्मात् कारणात् पलायितः?

Accepted Answer

Correct Option: C. Solution: व्याघ्रः बुद्धिमतीं व्याघ्रमारी इति मत्वा पलायितः।

Question 6

'अन्यश्च' इत्यस्य संधिविच्छेदः कः?

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: 'अन्यश्च' इत्यस्य संधिविच्छेदः 'अन्यः + च' इति अस्ति।

Question 7

सन्धिविच्छेदं कुरुत - 'एकैकः'।

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: एक + एकः इति सन्धिविच्छेदः।

Question 8

धातु 'हन्' का विधिलिङ्लकारे मध्यमपुरुष एकवचन रूपं किम्?

Accepted Answer

Correct Option: C. Solution: विधिलिङ्लकारे मध्यमपुरुष एकवचन रूपं 'हन्याः' अस्ति।

Question 9

निम्नलिखितेषु कः समासः 'गलबद्धशृगालकः' इत्यस्मिन् वाक्ये अस्ति?

Accepted Answer

Correct Option: C. Solution: 'गलबद्धशृगालकः' इत्यत्र बहुव्रीहिः समासः अस्ति, यः गले बद्धः शृगालः यस्य सः इति अर्थं ददाति।

Question 10

बुद्धिमती कथं व्याघ्रं पुनः भयात् मुक्तवती?

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: बुद्धिमती शृगालं तर्जयन्ती व्याघ्रं पुनः भयात् मुक्तवती।

Question 11

धातु 'हन्' इत्यस्य लङ्लकारे मध्यमपुरुषे बहुवचनरूपं किम्?

Accepted Answer

Correct Option: B. Solution: धातु 'हन्' इत्यस्य लङ्लकारे मध्यमपुरुषे बहुवचनरूपं 'अहत' इति भवति।

Question 12

धातु 'हन्' इत्यस्य विधिलिङ्लकारे उत्तमपुरुषे एकवचनरूपं किम्?

Accepted Answer

Correct Option: C. Solution: धातु 'हन्' इत्यस्य विधिलिङ्लकारे उत्तमपुरुषे एकवचनरूपं 'हन्याम्' इति भवति।

Question 13

धातु 'हन्' इत्यस्य लट्लकारे प्रथमपुरुषे एकवचनरूपं किम्?

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: धातु 'हन्' इत्यस्य लट्लकारे प्रथमपुरुषे एकवचनरूपं 'हन्ति' इति भवति।

Question 14

बुद्धिमती कः भयात् व्याघ्रं पलाययति?

Accepted Answer

Correct Option: C. Solution: बुद्धिमती स्वबुद्धिकौशलं प्रदर्श्य व्याघ्रं पलाययति।

Question 15

धातु 'हन्' का लट्लकारे प्रथमपुरुष एकवचन रूपं किम्?

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: लट्लकारे प्रथमपुरुष एकवचन रूपं 'हन्ति' अस्ति।

Question 16

सन्धिविच्छेदं कुरुत - 'पितुर्गृहम्'।

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: पितुः + गृहम् इति सन्धिविच्छेदः।

Question 17

बुद्धिमती कथं शृगालकं तर्जयन्ती व्याघ्रं पुनः पलाययति?

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: बुद्धिमती शृगालकं व्याघ्रत्रयं दत्तं इति आक्षिपन्ती व्याघ्रं पुनः पलाययति।

Question 18

जम्बुककृतोत्साहात् इत्यस्मिन् समासे कः समासः अस्ति?

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: जम्बुककृतोत्साहात् इत्यस्मिन् तत्पुरुषः समासः अस्ति, यः जम्बुकेन कृतः उत्साहः यस्मात् इति अर्थं दर्शयति।

Question 19

बुद्धिमती कया विमुक्ता?

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: बुद्धिमती निजबुद्ध्या व्याघ्रस्य भयात् विमुक्ता।

Question 20

कः संधिः 'पितुर्गृहम्' इत्यत्र वर्तते?

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: 'पितुर्गृहम्' इत्यत्र 'पितुः + गृहम्' इत्यस्य दीर्घसन्धिः भवति।

Question 21

धातु 'हन्' का लङ्लकारे प्रथमपुरुष बहुवचन रूपं किम्?

Accepted Answer

Correct Option: C. Solution: लङ्लकारे प्रथमपुरुष बहुवचन रूपं 'अघ्नन्' अस्ति।

Question 22

कः व्याघ्रं पुनः काननं आगच्छन्तं दृष्ट्वा हसति?

Accepted Answer

Correct Option: B. Solution: शृगालः व्याघ्रं पुनः काननं आगच्छन्तं दृष्ट्वा हसति।

Question 23

बुद्धिमती कथं व्याघ्रं भयङ्करं कृत्वा पलायितवती?

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: बुद्धिमती व्याघ्रं भयङ्करं कृत्वा पलायितवती पुत्रौ चपेटया प्रहृत्य।

Question 24

बुद्धिमती कथं व्याघ्रं पुनः पलायितं कृतवती?

Accepted Answer

Correct Option: A. Solution: बुद्धिमती शृगालं तर्जयन्ती व्याघ्रं पुनः पलायितं कृतवती।

Question 25

शुकसप्ततिः कथाग्रन्थे नीतिनिपुणता प्रदर्शिता अस्ति।

Accepted Answer

Answer: True. Solution: शुकसप्ततिः कथाग्रन्थे नीतिनिपुण शुकसारिकयोः संवादेन सद्वृत्तेः विकासः प्रदर्श्यते।

Question 26

व्याघ्रः बुद्धिमत्याः पुत्रद्वयेन सह कलहं कुर्वन्तं दृष्ट्वा पलायितः।

Accepted Answer

Answer: True. Solution: व्याघ्रः बुद्धिमत्याः पुत्रद्वयेन सह कलहं कुर्वन्तं दृष्ट्वा भयाकुलचित्तः पलायितः।

Question 27

शुकसप्ततिः कथासंग्रहः नीतिनिपुणता प्रदर्शयति।

Accepted Answer

Answer: True. Solution: शुकसप्ततिः कथासंग्रहः नीतिनिपुण शुकसारिकयोः संवादमाध्यमेन सद्वृत्तेः विकासार्थं प्रेरयति।

Question 28

धातु 'हन्' लट्लकारे प्रथमपुरुषे एकवचने 'हन्ति' इति रूपं भवति।

Accepted Answer

Answer: True. Solution: धातु 'हन्' लट्लकारे प्रथमपुरुषे एकवचने 'हन्ति' इति रूपं भवति।

Question 29

पितुर्गृहम् इत्यस्मिन पदे 'पितुः' इत्यस्य 'गृहम्' इत्यनेन सह संधिः अस्ति।

Accepted Answer

Answer: True. Solution: पितुर्गृहम् इत्यस्मिन पदे 'पितुः' इत्यस्य 'गृहम्' इत्यनेन सह संधिः अस्ति। अत्र 'पितुः' इत्यस्य 'पितर्' इत्यस्मात् रूपं, ततः 'गृहम्' इत्यनेन सह संधिः कृतः।

Question 30

गलबद्धशृगालकः इति समासे 'गलबद्ध' पदं पूर्वपदं अस्ति।

Accepted Answer

Answer: True. Solution: गलबद्धशृगालकः इति समासे 'गलबद्ध' पदं पूर्वपदं अस्ति, यः शृगालस्य गले बद्धः अस्ति।

Question 31

गलबद्धशृगालकः इत्यस्मिन् समासे द्वन्द्वसमासः अस्ति।

Accepted Answer

Answer: False. Solution: गलबद्धशृगालकः इत्यस्मिन् समासे तत्पुरुषसमासः अस्ति।

Question 32

पितुर्गृहम् इत्यस्मिन् पदे संधिः अस्ति।

Accepted Answer

Answer: True. Solution: पितुः + गृहम् इति संधिः अस्ति।

Question 33

शुकसप्ततिः कथाग्रन्थे बुद्धिमती नामिका नारी व्याघ्रं भीतिं उत्पादयति।

Accepted Answer

Answer: True. Solution: बुद्धिमती नामिका नारी व्याघ्रं भीतिं उत्पाद्य तं निवारयति।

Question 34

बुद्धिमती नामक नारी व्याघ्रं भयाकुलं कृत्वा पलायितं करोति।

Accepted Answer

Answer: True. Solution: बुद्धिमती व्याघ्रं भयाकुलं कृत्वा पलायितं करोति, यतः सा व्याघ्रमारी इति व्याघ्रः मत्वा पलायितः।

Question 35

धातु 'हन्' विधिलिङ्लकारे उत्तमपुरुषे बहुवचने 'हन्याव' इति रूपं भवति।

Accepted Answer

Answer: False. Solution: धातु 'हन्' विधिलिङ्लकारे उत्तमपुरुषे बहुवचने 'हन्याम' इति रूपं भवति।

Question 36

बुद्धिमती नामक नारी व्याघ्रं दृष्ट्वा भयभीता अभवत्।

Accepted Answer

Answer: False. Solution: बुद्धिमती व्याघ्रं दृष्ट्वा भयभीता न अभवत्, अपितु व्याघ्रं भीतिं उत्पाद्य पलाययति।

Question 37

बुद्धिमती स्वबुद्ध्या व्याघ्रस्य भयात् विमुक्ता अभवत्।

Accepted Answer

Answer: True. Solution: बुद्धिमती निजबुद्ध्या व्याघ्रस्य भयात् विमुक्ता अभवत्, यतः सा व्याघ्रं भीतिं उत्पादयति।

Question 38

धातु 'हन्' का लङ्लकार मध्यमपुरुष द्विवचन रूप 'अहत' है।

Accepted Answer

Answer: False. Solution: धातु 'हन्' का लङ्लकार मध्यमपुरुष द्विवचन रूप 'अहतम्' होता है, न कि 'अहत'।

Question 39

धातु 'हन्' का लट्लकार प्रथमपुरुष एकवचन रूप 'हन्ति' है।

Accepted Answer

Answer: True. Solution: धातु 'हन्' के लट्लकार में प्रथमपुरुष एकवचन रूप 'हन्ति' होता है।

Question 40

बुद्धिमती व्याघ्रं भयङ्करं दृष्ट्वा पलायिता।

Accepted Answer

Answer: False. Solution: बुद्धिमती व्याघ्रं दृष्ट्वा धूर्त्या तं निवारयति, न तु पलायिता।

Buddhir balvati sada

Learning Objectives

Learning Objectives

Revision Notes & Summary

अध्याय नोट्स

बुद्धिकौशलम्

नीतिनिपुणता

संधि

समास

धातुरूप

Exam Tips & Common Mistakes

Common Mistakes & Exam Tips

बुद्धिकौशलम्

नीतिनिपुणता

संधिः

समासः

धातुरूपः

AI Learning Assistant

Practice Test – MCQs, True/False

Experience the StudyTunnel Method

Step 1: Chapter Practice

Step 2: Term Boss Exam

Step 3: Redemption Arena

Practice, Analyze & Improve 🚀

Multiple Choice Questions

Q1.कस्य संवादेन शुकसप्ततिः कथाग्रन्थे नीतिनिपुणता प्रदर्शिता अस्ति?

Correct Answer: A

Q2.कस्मिन्काले बुद्धिमती व्याघ्रं दृष्ट्वा भयङ्करा इति व्याघ्रं पलाययति?

Correct Answer: A

Q3.गलबद्धशृगालकः इत्यस्मिन् समासे कः समासः अस्ति?

Correct Answer: B

Q4.कः समासः 'प्रत्युत्पन्नमतिः' इत्यस्मिन् वाक्ये अस्ति?

Correct Answer: C

Q5.व्याघ्रः कस्मात् कारणात् पलायितः?

Correct Answer: C

Q6.'अन्यश्च' इत्यस्य संधिविच्छेदः कः?

Correct Answer: A

Q7.सन्धिविच्छेदं कुरुत - 'एकैकः'।

Correct Answer: A

Q8.धातु 'हन्' का विधिलिङ्लकारे मध्यमपुरुष एकवचन रूपं किम्?

Correct Answer: C

Q9.निम्नलिखितेषु कः समासः 'गलबद्धशृगालकः' इत्यस्मिन् वाक्ये अस्ति?

Correct Answer: C

Q10.बुद्धिमती कथं व्याघ्रं पुनः भयात् मुक्तवती?

Correct Answer: A

Q11.धातु 'हन्' इत्यस्य लङ्लकारे मध्यमपुरुषे बहुवचनरूपं किम्?

Correct Answer: B

Q12.धातु 'हन्' इत्यस्य विधिलिङ्लकारे उत्तमपुरुषे एकवचनरूपं किम्?

Correct Answer: C

Q13.धातु 'हन्' इत्यस्य लट्लकारे प्रथमपुरुषे एकवचनरूपं किम्?

Correct Answer: A

Q14.बुद्धिमती कः भयात् व्याघ्रं पलाययति?

Correct Answer: C

Q15.धातु 'हन्' का लट्लकारे प्रथमपुरुष एकवचन रूपं किम्?

Correct Answer: A

Q16.सन्धिविच्छेदं कुरुत - 'पितुर्गृहम्'।

Correct Answer: A

Q17.बुद्धिमती कथं शृगालकं तर्जयन्ती व्याघ्रं पुनः पलाययति?

Correct Answer: A

Q18.जम्बुककृतोत्साहात् इत्यस्मिन् समासे कः समासः अस्ति?

Correct Answer: A

Q19.बुद्धिमती कया विमुक्ता?

Correct Answer: A

Q20.कः संधिः 'पितुर्गृहम्' इत्यत्र वर्तते?

Correct Answer: A

Q21.धातु 'हन्' का लङ्लकारे प्रथमपुरुष बहुवचन रूपं किम्?

Correct Answer: C

Q22.कः व्याघ्रं पुनः काननं आगच्छन्तं दृष्ट्वा हसति?

Correct Answer: B

Q23.बुद्धिमती कथं व्याघ्रं भयङ्करं कृत्वा पलायितवती?

Correct Answer: A

Q24.बुद्धिमती कथं व्याघ्रं पुनः पलायितं कृतवती?

Correct Answer: A

True or False

Q1.शुकसप्ततिः कथाग्रन्थे नीतिनिपुणता प्रदर्शिता अस्ति।

Correct Answer: True

Q2.व्याघ्रः बुद्धिमत्याः पुत्रद्वयेन सह कलहं कुर्वन्तं दृष्ट्वा पलायितः।

Correct Answer: True

Q3.शुकसप्ततिः कथासंग्रहः नीतिनिपुणता प्रदर्शयति।

Correct Answer: True